OLLOS

A mancha branca das margaridas silvestres, vai comendo o monte da Ermida, estendéndose como a marea, pero ca diferenza que a súa merma, non sucede o mesmo día, senón que acontecerá pasadas varias semanas. Soio fai falta ter ollos para darse conta de estas cousas que suceden ano tras ano, estación tras estación. Ollos, e vista. Por que a vista, aínda sen ollos, pode mais ca os ollos sen vista. Moitas veces, incluso vendo, facemos e actuamos como se nada do que está sucedendo fose real, ou como mesmo sendo real, creemos e autoconvencémonos, de que non é a nós, a quen esas cousas van a afectar. Sucede isto cas guerras, cas fames e cas desgrazas que no mundo abundan. Tamén sucede, coas inxustizas e as tribulacións que os nosos veciños de rúa de pobo de país, soportan moitas veces, sendo nós, como din que son as avestruces, que non querendo ver, enterran a cabeza. A raza humana, ten superado esta actitude da avestruz, e nin sequera necesitamos enterrar a cabeza ou pechar os ollos para non ver o que non queremos. Para iso temos o cerebro mais grande do reino animal; non para axudar a outros que o necesitasen, senón para discorrer tódalas formas posibles de xustificar a ausencia de axuda, ou para sacar algún tipo de partido de esa axuda que debería de ser desinteresada. Por que nos deberíamos de dar conta, que, precisamente o desinterés na axuda prestada, é o verdadeiro interés, xa que contribúe directamente a que no futuro, as cousas malas e as inxustizas, vaian pouco a pouco desaparecendo. Sei que isto que digo non é mais ca un soño, pero eu, acostumbro a soñar cos ollos abertos mais ca con eles pechados, con estes ollos que agora están vendo, como a mancha branca das margaridas silvestres van avanzando polo monte da Ermida.

O FIO DA VIDA

A ninguén debe de estrañar que nos meus relatos, sempre, de unha ou outra maneira, a morte faga acto de presenza, e se mostre crúa ou dulce, según aconteza a situación, o motivo ou o entorno no que se presenta; e esta recorrencia a morte débese en gran parte a que a morte, con non ser unha finalidade das persoas, si é, o fin de tódalas cousas. Pero a pesar de que todos sabemos o destino que nos espera, ningún de nós, pensa racionalmente na propia morte. Podemos, por veces deseala para nós mesmos no mais fondo do noso ser, podemos incluso desearlla a outra persoa, pero nunca inflúe nas decisións nin nos actos que temos na nosa vida. Son as tristezas as que nos devoran por dentro, e son as alegrías as que devoran as tristezas, pero os vermes devoradores de carne podre, non son quen de devorar as alegrías e as tristezas.
Clímaco, vivía medio ano triste e o outro medio ano, alegre, sen que ninguén soubera, como a súa alma, podía distinguir o día xusto de cambio de ánimo, xa que cada ano, o día variaba, sen que houbera unha relación directa tanto co clima, como cas mareas, como (tamén se comprobou) cas feiras da bisbarra. Clímaco, deitábase triste e levantábase alegre, ou viceversa, e así pasou os 90 anos da súa vida. Pero o portentoso de Clímaco, non era ese ánimo temporal, senón que, si se encontraba na época triste, aínda que lle tocase a lotería, ou fora a Festa da Patroa, Clímaco estaba triste e choraba como unha Magdalena. E tamén lle sucedía o contrario, que nas fechas alegres, pasase o que pasase, el ría que escachaba como unha pataca de Borneiro. Morréronlle os dous fillos, e ardíollle a casa, pero el, como se fose todo isto unha festa, invitaba na taberna a tódalas rondas, e para os velorios encargou unha torta de seis pisos e un biscochón de tres ducias. Debío de ser por estas cousas tomadas polos demais como antinatura, polo que el ríndose sen parar polo vacío que os demais veciños lle facían, decidiu un día ir para o monte, con catro metros de adival de cañamazo e a música dos paiasos do circo de Fofó. Encontrámolo, -aínda que nunca o buscamos-, dous meses despois, colgado dun salgueiro, e pola pinta, todo indicaba que aínda estaba ne época da alegría, a pesar de que xa excedía en un mes, esa época, pero non sei por que, posiblemente nós estivésemos enganados, xa que o que se lle viran os dentes, non indicaba necesariamente que estivese rindo, como tampouco indicaba, que estivese desperto e mirándonos, o feito de que non tivese os ollos pechados, xa que as concas de eles estaban abertas e limpas de todo canto os vermes comeron

O CORVO

Hai mais de dous nos que observo tódolos dias ao atardecer, como un corvo, despois de parar uns minutos na pola de un pino seco, -na mesma pola do mesmo pino seco- acercase voando hasta unha casa que está a pé de praia, e que ten a particularidade –a casa-, de que os seus cristais das fiestras son de eses cristais de espello que, para evitar miradas indiscretas dentro da intimidade da casa, tan comúns se fan nestes tempos de incomunicación persoal, a pesar de que o espacio estea cheo de satélites e o éter de ondas con voces e imaxes. O certo é, que este corvo –supoño que sempre é o mesmo-, vai cara a fiestra do segundo piso, a que está no balcón, e, desde ese balcón ponse a mirar cara esa fiestra durante varios minutos, mirandose en distintas posicións, mesmo intenta arrimarse ao reflexado, chocando no intento contra a súa imaxe reflexada nese espello. Non sei moi ben a que se debe esta reacción nun animal, que moitos creen de mal agoiro, pero que calquera que sepa un pouco de aves, sabe, que é un dos paxaros mais listos, senón o que mais, do mundo animal. Durante un tempo pensei, ao igual que sucede cas gaivotas, que se lles das de comer, volven como se fosen galiñas, que alguén alimentaba a ese córvido, pero pronto descartei esa posibilidade, xa que nesa casa, non habitaba ninguén, polo que empecei a pensar, que de algunha maneira, ese corvo era un presumido, e que ese despregue de poses diante do espello obedecía precisamente a esa coquetería, tan humana e tan vaidosa. Nos humanos, esta coquetería e este disfraz de quen non se é pero se pretende ser, sirve para, precisamente, enganar a posible parexa de quen en realidade se é, e así, poder acadar mais éxito na conquista ante outros contrincantes. Pero o corvo, soio se dedicaba a mirarse e de cando en vez, a intentar tocar ao reflexado, polo que supuxen que tampouco se debía a coquetería ese afán por volver tódolos días a observarse. Foi precisamente esa rutina diaria, a que fixo que o corvo caese ante as pedras de alguén, que tomando esa presenza como anuncio de morte, aplicoulla precisamente a quen todo iso iñoraba. E aquí se acaba esta historia, de este corvo primoroso, que todos tiñan por feo, pero el víase fermoso.

PRIMAVERA

Xa temos con nós a Primavera. Xa temos con nós as andoriñas, xa os xílgaros cantan no xardín e os merlos ao amencer ao solpor, deléitannos a todos cos seus refinados cantos. Xa as rulas, amorosas, se bican e bailan na porta da iglesia, xa os corvos carrexan polas e fíos para facer os seus niños, alí, por riba da Furna de Prados. Xa as paias, como sempre, fan o seu niño dentro da Furna do Osmo, no mesmo sitio polo que nas noites sen lúa, salen os Encantos. Xa temos con nós a Primavera, e o monte e todo amarelo de chorima, e moi pronto mudará para o branco das margaridas.E as fragancias que o aire nos trae das flores e das mareas e da terra revolta das hortas, que nos saludan desde o día a noite. E os ceos azuis e as augas claras e frías, e os solpores vermellos, e as noites estreladas, e os amenceres vermellos. E as gaivotas, por miles a aniñar nos tellados das casas, e non deixar durmir cos seus berros, as xentes que nelas viven, e a cagar ca súa merda ácida, por riba de tódalas persoas e obxetos que na vila hai, e a comerlle as crías das rulas e dos xílgaros e a comida das galiñas, e o amarelo e branco dos montes floreados darán paso o color negro do chamusco dos incendios e o olor de fragancias florais e da herba seca, serán tomados ao asalto polo cheiro a queimado dos incendios forestais. E os ceos azuis transfórmanse en ceos de fume e charamuscas. E as augas claras e transparentes vólvense negras das cinzas que arrastran e asolagan o mar matando todo canto tocan. Xa está aquí a Primavera.

CHOVE SIN FIN

Vexo o mar desde donde escribo, e vexo, encima da pequena mesa que teño a miña esquerda, varias conchas de peneira e cristais azules verdes e vermellos, pulidos polo propio mar e pola area de estas praias, brancas como a neve. Cristais que noutro tempo contiveron líquidos, que foron bebidos por persoas que xa non están con nós, que xa morreron. Cristais, que pouco a pouco, de non ser por min, que os recollín, estarían tamén condenados irrevogablemente, a fundirse cas areas de estas praias, brancas como a neve. Praias feitas de montañas e de cunchas de peneiras e de cristais de colores, e de infinitos pasos que as recorreron e as recorreran, de xeito que eses mesmos pasos serviran, para que pouco a pouco, as areas sexan aínda mais finas do que agora, aínda que parece imposible, son. E ala, o fondo do profundo horizonte, as nubes mezclanse co mar, facendo imposible distinguir quen aporta auga a quen. E aquí, no fondo da profunda alma, un sentimento de desamparo, de soidade de melancolía de desamparo ante o ceo que nos abriga, mollándonos por fora e secándonos por dentro. O vento chega hoxe de Oeste, despois de atravesar, sen obstáculo ningún, o ancho e profundo Océano, arrastrando con el as palabras e os soños e as miradas de quen, sen darse conta do que o vento fai, falou , soñou e mirou, en algún sitio distante no físico, mais non no tempo. E o fume dos barcos vai acanda o vento, e xuntos pérdense na distancia, igual que os soños as miradas e as palabras. Sigue chovendo, pouco a pouco, moi pouco a pouco, e ao igual ca choiva, eu voume, pouco a pouco, moi pouco a pouco.

SANTA SEDE E FAME

Cando chega o luns de Pascua, tanto Galicia como a Costa da Morte, énchense de Romarías, milagres, e devotos. Donde morre o sol e nace resignación, transformase nestes días, na demostración de cómo unha virxe, sen mais roupa ca un manto de billetes de curso legal, e adornada con mais ouro que a cova de Alí-Babá, move as xentes que habita esta esquina do mundo, para ver, se colgando un billetiño, Deus, o a súa comercial a Virxen Santisma, fan de quen o billete colga, mais rico ou mais agraciado de salú. Nada cambia neste mundo, desde que as cavernas unha vez que os seus inquilinos os Osos e as feras, abandonaron esas covas para deixar que nelas viviran os Homo-Sapiens Sapiens. Ofrendas a cambio de vantaxas sobre os que non as fan. E non fai falta ser moi listo para saber, que donde haxa unha ofrenda para alguén que non é de este mundo, vai vir o administrador de ese ente, que sí é de este mundo, e vaise encargar de aliviar da súa carga a tan distinguidos ofrendados. Galos, ovos, billetes e ouro, corren prestos a meterse en ollas tixolas e contas correntes de estes administradores píos. E estes administradores píos, a cambio, martirízanse e abstéñense de actos impuros e da gula e da ira e da luxuria e da avaricia. Non así da pereza, xa que organizan eles mesmos varias de estas ofrendas voluntarias, xa que non é por envidia dos administradores limítrofes, nin pola soberbia de saberse mellores organizadores de trampas para gañar adeptos as súas causas proselitistas, non. É por fe. É por saberse mensaxeiros da única verdade, do único Deus. Por iso mesmo, nós, pobres mortais iñorantes e resignados, debemos de agradecer de estes santos, que velen por nós, que recen por nós, e que por nós, morran. Deus, Yavhé, Buda ou Alá, son os mais grandes accionistas da McDonell Douglas, ou de Fenosa, ou da Bolsa de Tokio, por decir algo. E nós desde este curruncho do mundo, poñemos o noso graíño de area para que así sigan as cousas, por que ao fin e o cabo, ¿quen somos nós para cambiar as cousas que sempre foron así? E se así foron, supoño eu que sería por algo…¿ou non?

SATURIO

Da mesma forma que causan fascinación entre os humanos a contemplación de catástrofes, aquí, entre nós, o que mais nos atrae, xa que o mar e os incendios téñennos saturados, son as probas de dureza que os mais valentes de esta parte do fin do mundo, fan cada domingo con número impar. Nadie sabe quen foi o primeiro que empezou con este tipo demostracións, que lonxe de demostrar intelixencia, demostran sobre todo forza, e a valentía da que tanto falan os que as probas fan, non é mais que un alto grado de iñorancia, xa que aquí é aplicable o vello refrán de que é precisamente esa iñorancia a nai do atrevemento. E precisamente con atrevemento, foi como moitos de eles deixaron as súas tristes e aburridas vidas, hasta xustamente o día que morreron; o que pasa é, que cando xa se creían que o éxito os iba a alumbrar durante moitos anos mais, espichárona. O último de estes valentes iñorantes, foi Saturio Flores. Saturio vivía triste e aburrido, desde que, hai tres anos, seu pai morrío con 105 anos. Esta morte pillou por sorpresa a Saturio, quen, en palabras propias dixo de esa morte: “ estaba forte como un carballo, levouno Dios na flor da vida”, co que como podedes comprobar, vivía Saturio nun mundo, que menos real, era calquera outra cousa. Tres anos levou Saturio no duelo por seu pai, e sacando forzas de fraqueza,decidío, facer unha de esas probas que, como antes dixen, aquí son tradición. Para anunciar a súa futura valentía, puxo carteis nos bares na carnicería e na iglesia. Andar por riba das augas. Saturio iba a emular ao mesmo Xesucristo, e para iso, fixo unha especie de zapatos xigantes de madeira de eucalipto. El afirmou que chegaría andando hasta a vila que está enfronte de esta preciosa Ria, distante tres millas mariñas. Para non ter que dar a volta ao espigón do muelle, aceptouse que empezara unha vez superado dito espigón, polo que solicitou o servizo da “Jai Alai”, lancha que pertencía a Tia Trinidá, e que patroneaba Tio Esteban de Trinidá. Embarcou Saturio, mentres no muelle a Banda de Música tocaba “Lugo Ferrol”, e en dous minutos xa estaba disposto, unha vez superado o muelle, de empezar ca súa fazaña. Primeiro desembarcou os zapatos xigantes de eucalipto e despois, calzounos, pero con tan mala sorte, que xusto cando empezaba a amarrar o da dereita, a cagada de unha gaivota despistouno e perdendo o equilibrio, caío fora dos zapatos, e coma se de un chumbo se tratase, foi para o fondo dereitiño. Non vos ten que estrañar, que Saturio non soupese nadar, por que en un porto de mar, o 90% das persoas non saben nadar, e se por riba, levas os petos cheos de moedas, menos aínda. Saturio cumpría cas dúas premisas para morrer afogado, e morrío afogado. Soupose despois que levaba moedas, por que tiña medo que se lle mollasen os billetes, e necesitaba cartos, para cando chegase a súa meta, tomar un cafeiño quente, e coller un taxi para volver para súa casa. Aos trece días, aboiou Saturio hinchado dos gases da descomposición, e foi dar a praia, e o que o atopou, como non podía ser menos, quedouse cas moedas. Os Zapatos xigantes de eucalipto, xa se recuperaron o mesmo día do fatal desenlace, e de eles fixo Tio Esteban de Trinidá, leña para todo o inverno.